Czy popularne określenie „ptasi móżdżek” powinno być traktowane jako obelga? W najnowszym artykule opublikowanym na łamach portalu popularnonaukowego „Pulsar” prof. dr hab. Piotr Tryjanowski, kierownik Katedry Zoologii naszego Wydziału, dowodzi, że ewolucyjne rozwiązania ptasich mózgów mogą być dla ludzi powodem do ogromnej pokory.
Współczesna ornitologia redefiniuje pojęcie inteligencji zwierząt, mierząc ją tzw. tempem innowacji – czyli zdolnością gatunku do wprowadzania nowych, niezaobserwowanych wcześniej zachowań, najczęściej związanych ze zdobywaniem pokarmu. Profesor Tryjanowski powołuje się na najnowszą książkę kanadyjskiego biologa Louisa Lefebvre’a, który przez ponad 30 lat gromadził bazę nietypowych zachowań ptasich oportunistów.
Badania te rzucają nowe światło na niesamowite zdolności poznawcze ptaków:
- Zaskakujący spryt Sikory bogatki potrafią polować na hibernujące nietoperze lub atakować mniejsze ptaki schwytane w sieci ornitologiczne. Z kolei wrony kaledońskie wykazują zdolność planowania przyszłości, a krukowate bezbłędnie przechodzą test lustra i konstruują zaawansowane narzędzia.
- Efektywność energetyczna Choć mózg ary hiacyntowej jest wielkości orzecha, to pod względem liczby neuronów (niemal 2 miliardy) i mocy obliczeniowej nie ustępuje wielu naczelnym. Ptasie neurony są upakowane znacznie gęściej i potrzebują około trzech razy mniej glukozy niż neurony ssaków.
- Inteligencja córką niedostatku Zdolność do ewolucyjnego „kombinowania” i innowacji rozwija się najsilniej u tych gatunków, które regularnie muszą radzić sobie z trudnymi warunkami zimowymi, podczas gdy tropikalny dostatek rozleniwia poznawczo.
Jak zauważa prof. Piotr Tryjanowski, porównanie człowieka do wrony powinno być traktowane jako ogromny zaszczyt. Obie te grupy na zupełnie innych ścieżkach ewolucyjnych wypracowały analogiczne strategie: kolonizację nowych miejsc, miejski oportunizm oraz posługiwanie się kulturą i narzędziami.
Pełen artykuł popularnonaukowy z komentarzem profesora dostępny jest na platformie Projekt Pulsar
.